Το Trekking (πεζοπορία) είναι μια δραστηριότητα που μπορεί κάποιος να κάνει όταν επισκεφτεί το νησί της Τήνου.  Ο επισκέπτης που θα έρθει στο νησί θα αποζημιωθεί στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό από τις κρυφές ομορφιές του και θα λάβει μια ολοκληρωμένη εικόνα της Τηνιακής υπαίθρου. 

Για να βρει κάποιος το βαθύ δέσιμο του τηνιακού με την πέτρα πρέπει να ακολουθήσει τα παλιά λιθόστρωτα μονοπάτια που αναδεικνύουν παράλληλα την ιστορία και την παράδοση του νησιού.


Η καταγραφή των μονοπατιών της Τήνου από τον Κάρολο Μέρλιν

Ο Κάρολος Μέρλιν ήταν ο άνθρωπος που είχε την ιδέα της καταγραφής του πλούσιου σε μονοπάτια δικτύου της Τήνου, ώστε να δώσει και σε άλλους πεζοπόρους την ευκαιρία να γνωρίσουν τις αρχέγονες διαδρομές που διατρέχουν το νησί. Το 2007 σε γόνιμη συνεργασία με τις εκδόσεις Ανάβαση, κυκλοφόρησε έναν εξαιρετικό πεζοπορικό και περιηγητικό, 1: 25.000 χάρτη της Τήνου. Την ίδια περίοδο ήρθε σε επαφή με την τοπική επιτροπή της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και στη συνέχεια με τη νομαρχία, θέτοντας τις βάσεις για μια άψογη συνεργασία με τον κ. Αναστάσιο Αναστασίου, επικεφαλής του τμήματος Πολιτισμού και Εκπαιδευτικών Θεμάτων της Ν.Α. Κυκλάδων. Από κοινού καθόρισαν τις διαδρομές και αποφάσισαν τη συστηματική καταγραφή τους. Από το συνολικό καταγεγραμμένο δίκτυο των 270χλμ., ένα τμήμα 120χλμ. είναι πολιτιστικού ενδιαφέροντος. Η καταγραφή πραγματοποιήθηκε με συσκευή Gps και περιλαμβάνει Tracks και σημεία αναφοράς, Wpts, τα οποία συνοδεύονται από περιγραφικό κείμενο με τα σημεία ενδιαφέροντος, τις διαδρομές αναλυτικά (road book) και τη σημερινή κατάστασή τους. Τα αρχεία έχουν συνδυαστεί με ψηφιακούς γεωαναφερμένους χάρτες, που έχουν ως βάση αεροφωτογραφίες και ισοϋψείς καμπύλες.


Δέκα είναι οι διαδρομές που έχουν χαρτογραφηθεί και είναι εύκολο να τις ακολουθήσετε αφού έχουν σημανθεί:



1. Φαλατάδος - Μυρσίνη – Μαγγανάρι – Πλατύ – Λιβάδα – Φάρος Λιβάδας

Σε αυτή την διαδρομή ο οδοιπόρος θα διασχίζει στο μεγαλύτερο μέρος της, ένα λιθόστρωτο μονοπάτι για να περάσει δίπλα από το ποτάμι της περιοχής με τις βελανιδιές και τους νερόμυλους όπου μπορεί να ξεκουραστεί κάτω από το ίσκιο των πλατανιών. Συνεχίζοντας στα «Λυδάκια» θα θαυμάσει ένα τοπίο μοναδικό με τους άπειρους γρανιτόλιθους να τον καθηλώνουν. Η διαδρομή φτάνει στο τέλος της στο Πλατύ, Μαγγανάρι, στον Όρμο Λιβάδας αλλά και μέχρι το Φάρο της Λιβάδας βορειοανατολικά του νησιού. Η ίδια διαδρομή μπορεί να πραγματοποιηθεί και από το χωριό Μυρσίνη.

2. Ξινάρα – Ξώμπουργο – Κουμάρος – Σκαλάδος – Κρόκος – Σμαρδάκιτο – Ταραμπάδος – Κάμπος – Λουτρά – Περάστρα


Αν και πρόκειται για μία από τις πιο μεγάλες και κουραστικές διαδρομές αξίζει να την περπατήσετε για να έχετε τη δυνατότητα να περιηγηθείτε σε πολλά χωριά του νησιού. Αφετηρία αποτελεί το χωριό Ξυνάρα. Συνεχίζοντας για το Εξωμβούργο με τον βράχο να κυριαρχεί στη μέση και με τη καταπληκτική θέα από το Κάστρο. 

Στον Κουμάρο απολαμβάνεται τη θέα των χωριών της κοιλάδας της Κώμης, ενώ δεξιά οι γρανιτένιοι σχηματισμοί του Βώλαξ καθηλώνουν τον επισκέπτη. Κατηφορίζοντας και φτάνοντας στο Σκαλάδο, είναι ώρα για μία στάση για νερό και καφέ. Συνεχίζοντας κατηφορικά συναντάτε τον Κρόκο όπου μπορείτε να γευματίσετε ελαφριά πάντα, αφού σας περιμένει μία ανηφορική διαδρομή ανάμεσα σε χωράφια με εσπεριδοειδή συναντώντας περιστερώνες, εκκλησάκια και ανεμόμυλους. Ο πεζοπόρος θα φτάσει στο Σμαρδάκιτο με τη πηγή που αναβλύζει δροσερό νερό. 

Μετά τη μικρή αυτή στάση η διαδρομή βρίσκει μπροστά του το χωριό Ταραμπάδος με τους μεγαλύτερους και καλοδιατηρημένους περιστερώνες του νησιού. Αφήνοντας πίσω τους περιστερώνες του Ταραμπάδου θα συναντήσει τον Κάμπο όπου οι δυνατές μυρωδιές του φούρνου εκεί δεν θα τον αφήσουν ασυγκίνητο. Η διαδρομή έρχεται στο τέλος της, στο καταπράσινο χωριό Λουτρά που θα καταλήξει στην Περάστρα μέσα από μια διαδρομή με πέτρινα γεφύρια και λιθόστρωτα μονοπατάκια.

3. Μονή Κεχροβουνίου – Μουντάδος – Σπεράδος – Τριπόταμος – Ξώμπουργο


Mοναδική διαδρομή με αφετηρία και τέρμα δύο κορυφές ίδιου υψομέτρου. Λόγω του μεγάλου υψομέτρου η φυσική κατάσταση είναι απαραίτητη γιατί τα μονοπάτια είναι μία ανηφορικά μία κατηφορικά. Έχοντας αφετηρία το μοναστήρι υπάρχει κατηφορικό μονοπάτι λιθόκτιστο το οποίο οδηγεί στο Μουντάδο με την δροσερή πηγή του που θα μπορέσετε να ξαποστάσετε, για να συνεχίσετε διασχίζοντας ένα πέτρινο γιοφύρι και να φτάσετε στα χωριά Σμπεράδος και Τριπόταμος. 

Πριν αναχωρήσετε από εκεί να περιηγηθείτε στις ομορφιές αυτών των χωριών με τις πέτρινες βρύσες και τα εκκλησάκια. Συνεχίζοντας ανηφορικά προς το Ξώμπουργο μπορείτε να θαυμάσετε διάφορα αρχαϊκά κτίσματα καθώς και το ιερό της θεάς Δήμητρας. Η διαδρομή τελειώνει εδώ αν και για όσους αντέχουν ακόμα, μία περιήγηση στη Μονή Ιεράς Καρδιάς και ανάβασή στο Φρούριο θα τους ανταμείψει.

4. Κιόνια – Χατζηράδος – Κτικάδος – Σμουρδιά – Βαρύ – Πόλες – Χώρα

Μια πιο ξεκούραστη διαδρομή είναι αυτή που συνδέει το Κτικάδο και το Χατζηράδο με τα Κιόνια. Διαδρομές που είναι μικρές και σύντομες αφού είναι κυρίως κατηφορικές αλλά και επειδή η θέα που προσφέρουν ξεκουράζουν τον πεζοπόρο και τον χαλαρώνουν. Περνάτε από αγροτικούς δρόμους, οι οποίοι με αφετηρία τα Κιόνια καταλήγουν στη Χώρα του νησιού, αφού έχετε αφήσει πίσω σας το τείχος στη τοποθεσία «Πόλες» και το Πεισιστράτειο υδραγωγείο.

5. Φαλατάδος (Καθλικάρος) – Βωλάξ – Γρίζα – Σκλαβοχωριό – Αγάπη

Η πορεία αυτή ξεκινά από τα βόρεια μέρη της Τήνου προς τα νότια. Έχοντας αφετηρία το χωριό Φαλατάδος συγκεκριμένα τον Καλθικάδο, ο πεζοπόρος θα φτάσει στο χωριό Βώλαξ με τους γρανιτένιους ογκόλιθους και τα γνωστά χειροποίητα καλάθια, όπου και θα ξεκουραστεί στο καφενείο του χωριού. Στη συνέχεια διασχίζοντας τη Γρίζα, μια διαδρομή με σκίνα και πικροδάφνες, θα φτάσει στον προορισμό αυτής της περιήγησης στο χωριό Αγάπη, ενώ με μία μικρή παράκαμψη μπορεί να περάσει και από το Σκλαβοχώριο.

6. Μυρσίνη – Προφήτης Ηλίας – Κορυφή Τσικνιά

Η ψηλότερη κορυφή του νησιού του βουνού Τσικνιά θα πρέπει να αποτελεί νούμερο ένα διαδρομή για πεζοπορία για τους λάτρεις του περπατήματος. Έχοντας ως αφετηρία το χωριό Μυρσίνη και ακολουθώντας το μονοπάτι «Ξωκόπι» φτάνετε στους πρόποδες του Τσικνιά. Στην τοποθεσία «Μάρμαρα» ο δρόμος ανηφορίζει για το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία για να τερματίσετε αυτή την περιήγηση στην κορυφή του βουνού και να καθηλωθείτε από την υπέροχη θέα του νησιού που απλώνετε στα πόδια σας.


7. Στενή – Ποταμιά – Μαρούλη – Λυχναφτιά 

Σε αυτή τη διαδρομή αφετηρία αποτελεί το χωριό Στενή. Ακολουθώντας το πέτρινο μονοπάτι που κατηφορίζει και καταλήγει στην παραλία της Λυχναφτιάς. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής ο περιπατητής θα περάσει από το χωριό Ποταμιά και θα διασχίσει το λιθόστρωτο γιοφύρι και το δρομάκι «Τάρταρης». Κατηφορίζοντας και φτάνοντας στην τοποθεσία «Νερόμυλος» μπορείτε να ξεκουραστείτε και να δείτε τον νερόμυλο. Η διαδρομή τελειώνει στην ήσυχη παραλία της Λυχναφτιάς.

8. Δυό Χωριά – Μανταλού – Φανερωμένη – Κουνάρες – Άγιος Ιωάννης Πόρτο 

Με αφετηρία τη βρύση των Δύο Χωριών ο περιπατητής ακολουθεί ένα κατηφορικό μονοπάτι. Ξωκλήσια και εκτάσεις με ελιές ξεκουράζουν το μάτι σας. Έχοντας φτάσει στη Φανερωμένη θαυμάζετε τον αρχαίο οικισμό. Περνώντας τις Κουναρές συναντάται ένα σταυροδρόμι, όπου ο ένας δρόμος φτάνει στην Αγία Βαρβάρα και ο άλλος στον Άγιο Ιωάννη Πόρτο.

9. Καλλονή – Αετοφωλιά – Κόρης Πύργος – Σταυριά – Μονή Καταπολιανής – Πλατειά – Πύργος


Πρόκειται για μια μεγάλη και κουραστική διαδρομή την οποία αξίζει να κάνετε. Με αφετηρία την Καλλονή θα συνεχίσει με μία ανηφόρα η οποία καταλήγει στο χωριό Αετοφωλιά, στην συνέχεια, θα φτάσετε έχοντας διασχίσει το πέτρινο γιοφύρι στα Πυργιά, όπου θα συναντήσετε ερείπια που χρονολογούνται από τους ελληνιστικούς χρόνους. 

Συνεχίζοντας σε απότομες πλαγιές θαυμάζοντας την άγρια πλευρά της φύσης θα περάσετε τη θέση Κόρης Πύργος και το αγροτικό χωριό Σταυριάς. Επόμενη στάση το Μοναστήρι της Καταπολιανής με θαυμάσια θέα από την πλαγιά του βουνού όπου και βρίσκεται. Ο κατηφορικός δρόμος οδηγεί στην Πλατεία και στον τελικό προορισμό που είναι το μεγαλύτερο χωριό ο Πύργος, που θα μπορέσετε να επισκεφτείτε τα μουσεία του και το καφενείο του για να ξεκουραστείτε.

10. Καρδιανή – Υστέρνια – Όρμος Υστερνίων – Βερναρδάδος – Πύργος – Μαρλάς - Μαμάδος


Ξεκινώντας αυτή την περιήγηση από το καταπράσινο χωριό της Καρδιανής ο περιπατητής προχωράει παράλληλα με την επαρχιακή οδό Υστερνίων. Φτάνοντας εκεί μπορείτε να επισκεφτείτε το μουσείο ή να περπατήσετε στα μαρμαρόστρωτα καλντερίμια. Αν έχετε χρόνο κατεβείτε τα σκαλοπάτια για να φτάσετε για μια γρήγορη βουτιά ή για να δοκιμάσετε τα τοπικά εδέσματα που σας καλούν από τις ταβέρνες εκεί στον Όρμο Υστερνίων. 

Αν πάλι θέλετε να συνεχίσετε, περνάτε το χωριό Βεναρδάδος και φτάνετε στον Πύργο, όπου αφού γνωρίσετε τις ομορφιές του, συνεχίζετε ανηφορικά προς το Μαρλά για να επισκεφτείτε την εκκλησία των Αγίων Αναργύρων και της Κυρά Ξένης. Φτάνοντας στον τελικό προορισμό το χωριό Μαμάδος απολαμβάνετε την υπέροχη θέα που απλώνετε μπροστά σας.

Τέλος υπάρχουν και μικρότερες διαδρομές που μπορείτε να ακολουθήσετε όπως είναι: 
  1. Αγάπη – Παναγία Βουρνιώτισσα – Αποθήκες – Κολυμπήθρα 
  2. Μαμάδος – Ρας – Ύψωμα Καστρί 
  3. Μαρλάς – Προφήτης Ηλίας 
  4. Μαρλάς – Κουμελάς – Μαλί 
  5. Καρδιανή – Όρμος Γιαννάκη 
  6. Κάτω Κλείσμα – Άγιος Ρωμανός 
  7. Κιόνια – Παχιά Άμμος – Κάρλα – Πανούσα 
  8. Κώμη – Κολυμπήθρα 
  9. Κώμη – Ορθόδοξη & Καθολική Εκκλησία της Σπηλιάς – Περάστρα – Λουτρά 
  10. Πύργος – Κυρά Ξένη
Γνωρίστε τα μονοπάτια της Τήνου για να ανακαλύψετε δρόμους συνεύρεσης του ανθρώπου με το τοπίο.


Με πληροφορίες από το tinos360

Share To: