Διαβάστε παρακάτω την εισήγηση του εντεταλμένου Δημοτικού Συμβούλου Δήμου Τήνου σε θέματα Πολιτισμού, κο Εμμανουήλ Σώχου, στο πλαίσιο της Συνάντησης Εργασίας στο Μουσείο Υδροκίνησης στη Δημητσάνα για την ανάπτυξη του Δικτίου 9 Μουσεία - 9 τόποι του Π.Ι.Ο.Π.

Η Τήνος είναι ένας τόπος που συνδέεται στενά με τις αφετηρίες της νεοελληνικής τέχνης και ειδικότερα με τη γλυπτική και μαρμαρογλυπτική καλλιτεχνική παράδοση. Ξεχωριστό ρόλο σε αυτή την κατεύθυνση διαδραμάτισε το βορειοδυτικό τμήμα του νησιού, τα μαρμαροχώρια της Εξωμεριάς, όπου η αφθονία του μαρμάρου και άλλες συγκυρίες έστρεψαν τους κατοίκους στην εξόρυξη και την καλλιτεχνική επεξεργασία του λίθου. Μια μακρόχρονη παράδοση θα βρει την ευτυχή στιγμή της στην ίδρυση του νεοελληνικού κράτους, όταν οι Τηνιακοί τεχνίτες ήταν έτοιμοι να στηρίξουν τα μεγάλα οικοδομικά προγράμματα της νεοϊδρυμένης Ερμούπολης και της νέας πρωτεύουσας. Κοντά στους ξένους καλλιτέχνες, οι συμπατριώτες μας .θα αντιληφθούν πολύ νωρίς τη σημασία της καλλιτεχνικής παιδείας και θα στελεχώσουν τα πρώτα βήματα του Σχολείου των Τεχνών.

Από εκεί και πέρα ο δρόμος ήταν ανοιχτός. Από το νησί μας θα προέλθουν οι πρώτοι μεγάλοι καλλιτέχνες, οι δάσκαλοι γενεών νέων καλλιτεχνών, αλλά και σειρά μαρμαρογλυπτών που θα στηρίξουν κοσμικά και εκκλησιαστικά προγράμματα σε όλο τον αιγαιακό χώρο. Τήνος και μάρμαρο θα γίνουν λέξεις ταυτόσημες. «Κι εγώ θα φέρω Τηνιακό μάστορα στα σκαλιά σου», θα υποσχεθεί ο λαϊκός βάρδος στην αγαπημένη του. Σε αυτή την καλλιτεχνική εποποιία σημαντικό ρόλο έπαιξε το Ιερό Ίδρυμα της Ευαγγελλίστριας, το οποίο εκθύμως στήριξε τους νέους καλλιτέχνες στα πρώτα τους βήματα. Η Ευαγγελίστρια είναι το μοναδικό θρησκευτικό ίδρυμα στην Ελλάδα που διατηρεί μουσεία και συλλογές κοσμικής τέχνης. Κορυφαία στιγμή σε αυτή την πορεία αποτελεί το Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού, διαμάντι του τόπου μας, το οποίο στηρίζεται από το Ιερό Ίδρυμα.

Το σημαντικό, όμως, γεγονός είναι ότι η παράδοση αυτή, τόσο της λόγιας όσο και της λαϊκής καλλιτεχνικής δημιουργίας δεν είναι μουσειακό είδος, αλλά ο τόπος εξακολουθεί να θεραπεύει τις Μούσες. Νέοι τηνιακοί καλλιτέχνες δραστηριοποιούνται στις τέχνες και διακρίνονται σε όλες τις εκφάνσεις τους.

Οι συντοπίτες μας, από πολύ νωρίς, κατανόησαν την ιδιαίτερη σχέση τους με το ιδεώδες του Ωραίου, την ξεχωριστή συμβολή τους στην καλλιτεχνική δημιουργία, και προσπάθησαν να την ερμηνεύσουν με τα εργαλεία που διέθεταν. Αν και το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σύνθετο καταβλήθηκαν αξιόλογες προσπάθειες κατανόησής του. Ήδη, μάλιστα από το 1930, θα ιδρύσουν στο συγκρότημα της Μεγαλόχαρης Μουσείο σύγχρονης τότε τέχνης, ενώ την ίδια δεκαετία θα γίνουν ανάλογες απόπειρες στα Υστέρνια και στον Πύργο. Όμως, η λαίλαπα του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου, η συνακόλουθη ξένη Κατοχή και ο Εμφύλιος θα ακυρώσουν όλες τις σχετικές πρωτοβουλίες.



Παρά, όμως, τις δυσκολίες, οι Τήνιοι, αρκετά νωρίς και πριν καν ολοκληρωθεί η ανασυγκρότηση του τόπου θα επιτύχουν την ίδρυση Σχολής Καλών Τεχνών και θα δρομολογήσουν την ίδρυση του Μουσείου Γιαννούλη Χαλεπά και του Μουσείου Τηνίων Καλλιτεχνών Πανόρμου. Σε κανένα άλλο τόπο της πατρίδας μας δεν αναλήφθηκε τόσο νωρίς μια ιδιαίτερα φιλόδοξη καινοτόμα πρωτοβουλία. Παράλληλα με δειλά βήματα θα προσπαθήσουν να τεκμηριώσουν τη σχέση τους με το μάρμαρο, αλλά και με την καλλιτεχνική μαρμαρογλυπτική. Το εγχείρημα, όμως, ήταν πάνω από τις δυνάμεις μας. Μας έλειπε η αναγκαία τεχνογνωσία και οι πόροι. Στο σημείο αυτό, τύχη αγαθή, βρέθηκε μπροστά μας το Πολιτιστικό Ίδρυμα της Τράπεζας Πειραιώς, το οποίο υιοθέτησε την ιδέα και εργάστηκε συστηματικά και σθεναρά για την υλοποίησή της. Έτσι, ο τόπος μας απέκτησε από το 2008 το Μουσείο Μαρμαροτεχνίας, στο οποίο, με τρόπο επιστημονικό και παραστατικό συνάμα, με τις πλέον σύγχρονες προδιαγραφές της μουσειολογίας, εκτίθενται όλες οι φάσεις της ενασχόλησης των Τηνιακών με το μάρμαρο, από την εξόρυξη, την πρώτη επεξεργασία, τη μεταφορά, τη μορφοποίηση, έως και την καλλιτεχνική δημιουργία.

Το Μουσείο αυτό δίνοντας έμφαση στη βιοτεχνική και βιομηχανική τεχνολογία, δεν τεκμηριώνει απλώς, τεχνικά και επιστημονικά, μια μεγάλη παράδοση, δεν μας προσφέρει μόνον αυτογνωσία, που κι αυτή είναι σημαντικός παράγοντας για την παραπέρα καλλιέργεια της καλλιτεχνικής δημιουργίας, αλλά γίνεται στην πράξη ο διαπρύσιος κήρυκας της συμβολής του τόπου μας στον νεότερο ελληνικό πολιτισμό.

Παράλληλα λειτουργεί και ως πόλος έλξης χιλιάδων επισκεπτών υψηλότερου του μέσου επιπέδου με πολλαπλές –οικονομικές και άλλες- ωφέλειες για τον τόπο μας. Δεν είναι, όμως, μόνον μια πηγή εσόδων, μήτε ένα είδος διαφήμισης, αλλά ταυτόχρονα παράγει πολιτισμό. Έτσι δηλαδή η λειτουργία του παύει να είναι απλώς μουσειακή και συμπλέκεται με την πολιτιστική δραστηριότητα του νησιού μας, συνδέοντας τον Πολιτισμό με το Περιβάλλον.

Στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας του ΠΙΟΠ στον Πύργο της Τήνου οφείλεται το ιδιαίτερα μεγάλο γεγονός, της εγγραφής στους καταλόγους της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας της UNESCO της τηνιακής μαρμαροτεχνίας. Πρόκειται για ένα μεγάλο επίτευγμα που η κοινωνία της Τήνου στηρίζει εκθύμως με σειρά δράσεων και κεντρικός δίαυλος προς αυτήν την κατεύθυνση αποτελεί το Μουσείο μας, το οποίο δρομολογεί δράσεις προς αυτήν την κατεύθυνση. Ο Δήμος της Τήνου θεωρεί το Μουσείο Μαρμαροτεχνίας του Πύργου ως λειτουργικό κομμάτι της τοπικής κοινωνίας και το περιβάλλει με αγάπη και εμπιστοσύνη.

Στο πλαίσιο αυτό η δημοτική αρχή, αλλά και το Πνευματικό Κέντρο Πανόρμου «Γιαννούλης Χαλεπάς», με στόχο την πολιτιστική ανάπτυξη της Τήνου, επιδιώκουν τη συνεργασία μαζί του με σκοπό την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και την προβολή της καλλιτεχνικής δραστηριότητας των συμπολιτών μας, μέσα από εκθέσεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις, εκδόσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα. Παράλληλα αναμένει από το Μουσείο τη δρομολόγηση ερευνών και μελετών για την καλύτερη τεκμηρίωση και προβολή της καλλιτεχνικής μας κληρονομιάς, ως και τη βοήθειά του στην ίδρυση των Ιστορικών Αρχείων του τ. Δήμου Πανόρμου και του Δήμου Τήνου.

Ο Δήμος μας προσφέρεται να συμβάλει στη βελτίωση των αναγκαίων για τη λειτουργία του, υποδομών, στην καλλιέργεια στενότερων σχέσεων της εκπαιδευτικής κοινότητας με το Μουσείο και στη συνεργασία με το Πνευματικό Κέντρο και τους ντόπιους δημιουργούς. Ταυτόχρονα, σε επικοινωνιακό επίπεδο, το Μουσείο κατέχει κεντρική θέση στις προσπάθειες του Δήμου για την προβολή του νησιού. Η συνεργασία των βιβλιοθηκών του δικτύου των 9 Μουσείων του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς με τις βιβλιοθήκες του νησιού μας αποτελεί ένα πρώτο σημαντικό βήμα συνεργασίας και καταγραφής των πολιτιστικών και παραδοσιακών καταβολών μας. Ο Δήμος Τήνου ενδιαφέρεται να συνδιοργανώσει πολιτιστικές εκδηλώσεις με τα τμήματα Πολιτισμού των Δήμων του Δικτύου των υπολοίπων Μουσείων του Π.Ι.Ο.Π., μεταφέροντας, εκτός Τήνου την παράδοση και τον πολιτισμό του τόπου μας, ιδιαίτερα την τηνιακή μαρμαροτεχνία.Η κοινωνία της Τήνου, παράλληλα με τις δικές της προσπάθειες, επενδύει στις δράσεις του Μουσείου ελπίδες, για την πολιτιστική ανάπτυξη του τόπου. Παράδοση και τεχνογνωσία στηρίζουμε το λίκνο και κέντρο της νεοελληνικής γλυπτικής. Παράγουμε νέο πολιτισμό και αναδεικνυόμαστε άξιοι συνεχιστές της ιερής παρακαταθήκης των προγόνων μας.

Μάϊος 2017, Μανώλης Σώχος, εντεταλμένος Δημοτικός Σύμβουλος σε θέματα Πολιτισμού Δήμου Τήνου.

Share To:

0 comments so far,add yours

_____________________________________________________________________________________
Τα σχόλια θα αναρτώνται εφόσον υπάρχει Όνομα και Επίθετο σχολιαστή, σε διαφορετική περίπτωση (ψευδώνυμο ή ανώνυμα) θα διαγράφονται
_____________________________________________________________________________________