To Tήνος Today έκανε ενα μεσημεριανό περίπατο στα χωριά του Μαρλά του Πύργου και του Πανόρμου. Ευχόμαστε να το απολαύσετε... Ας ξεκινήσουμε

Μαρλάς 


Ο Μαρλάς είναι το τελευταίο χωριό στο βορειοδυτικό τμήμα της Τήνου. Σχεδόν κρυμμένος στις βουνοπλαγιές, κατά πάσα πιθανότητα, δημιουργήθηκε το 17ο αιώνα από εργάτες που εγκαταστάθηκαν εδώ για να βρίσκονται κοντά στα λατομεία της περιοχής ή από στρατιώτες. 

Σήμερα στο χωριό μένουν ελάχιστοι κάτοικοι, οι οποίοι απασχολούνται είτε με την εξόρυξη πετρωμάτων είτε με τη μαρμαροτεχνία. Η πλούσια βλάστηση, τα γάργαρα νερά, το πλυσταριό χαρακτηρίζουν τον τόπο.

Παλαιότερα στον οικισμό υπήρχε σχολείο. Ιδιαίτερα αξιόλογη για το μαρμάρινο διάκοσμό της είναι η εκκλησία των Αγίων Αναργύρων, με τη θαυματουργή εικόνα. Στα όρια του χωριού βρίσκεται ο Κάτω Μαρλάς, όπου πριν από αρκετά χρόνια ανθούσαν τα μαγαζιά του οικισμού, όμως σήμερα είναι ερειπωμένος.
 

Στην διασταύρωση του επαρχιακού δρόμου Μαρλά - Μαμάδου, υπάρχει το Καλλιτεχνικό Πάρκο του άφαντου Λατόμου που το δημιούργησε ο Προοδευτικός Σύλλογος ΜΑΡΛΑ-ΜΑΜΑΔΟΥ Τήνου, συνεπικουρούμενος από τοπικούς φορείς και ιδιώτες του νησιού μας δημιούργησε ένα «Καλλιτεχνικό Πάρκο» προς τιμήν του αφανούς Εξωμερίτη Λατόμου, αλλά και προς τιμή των επιφανών συμπατριωτών μας Γιαννούλη Χαλεπά και Νικολάου Σκαλκώτα που έλκουν την καταγωγή των από τα χωριά μας (Ισμαήλ και Μαμάδος αντίστοιχα)



Πύργος


Ο Πύργος είναι η μεγαλύτερη κωμόπολη της Τήνου. Είναι κτισμένος σε χαμηλό υψόμετρο και περιβάλλεται από τις πλαγίες των βουνών Μιροβίγλια, Πατέλα, Κακιά Σκάλα και Προφήτη Ηλία.

Χρονολογικά είναι ο παλαιότερος οικισμός της περιοχής και ανάγεται στο μεσαίωνα. Σήμερα αποτελεί την έδρα της Κοινότητας Πανόρμου.

Η οικονομική και καλλιτεχνική ακμή του χωριού, αλλά και της ευρύτερης περιοχής ξεκινά το 18ο και διαρκεί ως τις αρχές του 20ου αιώνα. Την εποχή αυτή ανθίζει η ναυτιλία και το εμπόριο, αρχίζει η εκμετάλλευση των μαρμάρων από τα λατομεία και δημιουργούνται τα πρώτα εργαστήρια μαρμαροτεχνίας. Στον Πύργο γεννιούνται σημαντικότατοι καλλιτέχνες της σμίλης και του χρωστήρα. Από εδώ ξεκίνησε ο αγώνας της απελευθέρωσης του νησιού από την τουρκική σκλαβιά.

Ο οικισμός αποκαλείται υπαίθριο μουσείο αναλλοίωτης παραδοσιακής κυκλαδικής αρχιτεκτονικής. Περίθυρα, υπέρθυρα, ανάγλυφα στολίδια στους τοίχους των κτηρίων και στους πλακόστρωτους δρόμους είναι μόνο μερικά από τα παραδοσιακά του στοιχεία. Κοσμήματα ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής αποτελούν οι ενοριακοί ναοί του Αγίου Νικολάου και του Αγίου Δημητρίου, καθώς και οι επιπλέον 12 μικρότερες εκκλησίες. Χαρακτηριστική είναι και η πλακόστρωτη πλατεία με τον αιωνόβιο πλάτανο και τη μνημειακή μαρμάρινη κρήνη, όπου σε δύο κάθετες στήλες αναφέρονται τα ονόματα των Αγωνιστών της Ελευθερίας και των Ιεροφάντων της Τέχνης.

Στα αξιοθέατα του Πύργου συμπεριλαμβάνονται οι οικίες του Γιαννούλη Χαλεπά και του Νικηφόρου Λύτρα, καθώς και το μουσείο Πανορμιτών καλλιτεχνών. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το κοιμητήριο που έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέο μνημείο και περιλαμβάνει σπουδαία μαρμάρινα γλυπτά, προτομές και ανάγλυφες επιτύμβιες πλάκες. Ακόμη στον οικισμό λειτουργούν η Σχολή Καλών Τεχνών Πανόρμου Τήνου, αλλά και αρκετά εργαστήρια μαρμαρογλυπτικής και ξυλογλυπτικής. Επίσης υπάρχουν ταβέρνες, καφενεία, πλήρης αγορά, ενοικιαζόμενα δωμάτια και μαγαζάκια με τοπικά εδέσματα.


Πάνορμος


To χωριό Πάνορμος είναι μια ιδιαίτερα γραφική σκάλα και ουσιαστικά αποτελεί το επίνειο του Πύργου. Λόγω της γεωγραφικής του θέσης, ο Πάνορμος ήταν σημαντικό λιμάνι την εποχή των ιστιοφόρων. Εδώ, μεγάλα καράβια φόρτωναν τα ξακουστά μάρμαρα της Τήνου, με προορισμό όλα τα μεγάλα κέντρα. 

Η τουριστική ανάπτυξη του τόπου, εάν και σημαντική, είναι ομαλή και δεν έχει επηρεάσει ούτε τον παραδοσιακό χαρακτήρα, αλλά ούτε και την ηρεμία του τόπου. Στον παραθαλάσσιο οικισμό λειτουργούν εστιατόρια, καφενεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και μαγαζάκια. 


Η παραλία της περιοχής είναι μικρή, με υγρή άμμο, βρίσκεται στη δυτική πλευρά του οικισμού και ονομάζεται Σταφίδα. Μια λιμνούλα κοντά στην ακροθαλασσιά συγκεντρώνει πάπιες, χελώνες και ψαράκια. Η περιοχή είναι πλήρως τουριστικά ανεπτυγμένη, με ταβέρνες, ενοικιαζόμενα δωμάτια, μαγαζιά, mini markets κλπ.

Σχόλια: