Περί ΕΝΦΙΑ, αύξησης αντικειμενικών αξιών και νομικών δυνατοτήτων αντίδρασης από τους πολίτες

Άρθρο Νικολάου Μαραγκού, δικηγόρου

Πρόσφατα πολλοί συμπολίτες μου έλαβαν τα σχετικά «ραβασάκια» από την ΑΑΔΕ τα αφορώντα τον φετινό ΕΝΦΙΑ τον οποίο καλούνται να καταβάλουν. Η έκπληξη αρκετών απ’ αυτούς υπήρξε  δυσάρεστη, δεδομένου ότι  σε πολλές περιπτώσεις ο καταβλητέος ΕΝΦΙΑ διπλασιάστηκε ή και υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με τον του προηγούμενου έτους. Ακολούθησε δικαιολογημένος αναβρασμός στην τοπική κοινωνία κι’ εγώ, όπως και πολλοί άλλοι συνάδελφοί μου, δεχτήκαμε ερωτήσεις για το τι συνέβη και ποιες οι περαιτέρω ενδεδειγμένες νομικές ενέργειες προς αποκατάσταση των όποιων αδικιών έχουν συντελεσθεί.

Κατόπιν διεξοδικής έρευνας που διενήργησα επί του θέματος και μετά από αναζήτηση της σχετικής νομολογίας (αποφάσεων δικαστηρίων και διοικητικών αρχών) λαμβάνω την πρωτοβουλία να εκθέσω δημοσίως τις ακόλουθες διαπιστώσεις μου (αναθεώρησα κι εγώ προσωπικά διάφορες αρχικές εκτιμήσεις μου):

Η αύξηση των αντικειμενικών αξιών στην Τήνο έλαβε χώρα με την υπουργική απόφαση ΠΟΛ.1113/12-6-2018 (ΦΕΚ Β΄2192).  Ακολούθως η Δ.Ο.Υ. (πρώην εφορία) υπολόγισε τον ΕΝΦΙΑ βάσει της συγκεκριμένης υπουργικής απόφασης.  Σε πολλές περιπτώσεις ο καταβλητέος ΕΝΦΙΑ εμφανίζεται υπέρογκος, κατά νομική αναγκαιότητα, γιατί υπερβολικές τυγχάνουν οι αυξήσεις αντικειμενικών αξιών που (παράλογα) όρισε η εν λόγω υπουργική απόφαση με βάση τις οποίες αυτός καθορίζεται.

Οι έχοντες έννομο συμφέρον (ιδιοκτήτες ακινήτων στις επίμαχες περιοχές που παρατηρήθηκε υπέρμετρη αύξησή τους, κ.λ.π.) μπορούν να στραφούν και ομαδικά κατά της πηγής του προβλήματος, ήτοι κατά της ανωτέρω αναφερθείσης υπουργικής απόφασης με αίτηση ακυρώσεως στο Συμβούλιο της Επικρατείας, μέσα σε προθεσμία 60 ημερών από τη δημοσίευση της άνω υπουργικής απόφασης (12-06-2018). Παρ’ ό,τι η συγκεκριμένη προθεσμία φέρεται παρελθούσα (ότι έχει περάσει) εντούτοις, βάσει νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας (Ολομέλεια αποφάσεις 2807/2008 και 2808/2008) στην προθεσμία αυτή δεν υπολογίζεται το διάστημα των δικαστικών διακοπών (1η Ιουλίου μέχρι 15η Σεπτεμβρίου κάθε έτους). Συνεπώς υπάρχει ακόμα προθεσμία ασκήσεως της αιτήσεως ακυρώσεως μέχρι την 26η Οκτωβρίου του 2018. Πλην όμως, το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει κρίνει επί ομοίων υποθέσεων ότι ομαδικά μπορούν να ασκήσουν την αίτηση ακυρώσεως όσοι είναι ιδιοκτήτες ακινήτων στην ίδια ακριβώς ζώνη και συνεπώς τα ακίνητά τους είχαν ακριβώς την ίδια αύξηση αντικειμενικής αξίας ανά τετραγωνικό μέτρο. Κι’ αυτό επειδή η ρηθείσα υπουργική απόφαση περιλαμβάνει αυξομειώσεις αντικειμενικών αξιών σε ζώνες σε όλη την Ελλάδα και δεν μπορεί να προσβληθεί συνολικά παρά μόνο για τις επιμέρους ρυθμίσεις – αυξήσεις αντικειμενικών. Συνακόλουθα αυτό σημαίνει ότι ομαδικά θα μπορούσαν να κινηθούν οι ιδιοκτήτες ακινήτων της ίδιας περιοχής, της Αγίας Βαρβάρας (Σμοβόλου) για παράδειγμα, στρεφόμενοι κατά της αύξησης των αντικειμενικών αξιών στην Αγία Βαρβάρα. Ξεχωριστή ομαδική αίτηση ακύρωσης θα μπορούσαν επίσης να ασκήσουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων κειμένων στην Καλλονή κ.λ.π. (δηλαδή όχι όλοι μαζί οι βλαπτόμενοι κάτοικοι της Τήνου, αλλά μόνο ανά περιοχή).

Για την άσκηση ομαδικής αιτήσεως ακυρώσεως θα χρειαστούν πλείστα όσα έγγραφα που να αποδεικνύουν: αφενός μεν την κυριότητα εκάστου ενδιαφερομένου επί συγκεκριμένων ακινήτων και αφετέρου το «λάθος» στον υπολογισμό των αντικειμενικών αξιών μέσω πρόσφορων συγκριτικών στοιχείων (δηλαδή συμβόλαια αφορώντα στην εν λόγω περιοχή και πρόσφατα πιστοποιητικά ιδιοκτησίας, δηλώσεις ΕΝΦΙΑ και Ε9 κ.λ.π.). Μία διαδικασία στο Συμβούλιο της Επικρατείας φυσικά δεν θα έχει άμεσα (γρήγορα) αποτελέσματα· θα χρειαστεί χρόνος μέχρι την έκδοση της σχετικής απόφασης ενώ και σε περίπτωση ευδοκίμησης αυτής είναι αμφίβολο εάν θα επηρεαστούν ο τρέχων ΕΝΦΙΑ ή οι ΕΝΦΙΑ των επόμενων ετών (πιθανότερο το δεύτερο).  Ωσαύτως, ο Δήμος Τήνου, κατά την νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, μπορεί να προσβάλει την εν λόγω απόφαση μόνο για τις περιοχές-ζώνες που έχει ο ίδιος ακίνητα και πληρώνει τον σχετικό ΕΝΦΙΑ.

Ο κάθε ενδιαφερόμενος δύναται επίσης, κινούμενος ατομικά, να στραφεί κατά της πράξης προσδιορισμού του ΕΝΦΙΑ και να προβάλει και σαν λόγο (επιχείρημα) ακύρωσης ότι η εν λόγω υπουργική απόφαση, στην οποία βασίστηκε ο καθορισμός του ΕΝΦΙΑ, ήταν παράνομη, παράλογη κ.λ.π.

Οι ενέργειες που μπορεί να κάνει ο διοικούμενος είναι οι εξής:

1) Άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής  που κατατίθεται στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (δεν απαιτείται δικηγόρος). Η κατάθεση, βέβαια, της εν λόγω προσφυγής δεν σημαίνει ότι ο προσφεύγων σταματάει να πληρώνει τον ΕΝΦΙΑ αλλά πληρώνει τον μισό και υποβάλει αίτηση αναστολής για να ανασταλεί η πληρωμή του υπόλοιπου μισού (ΕΝΦΙΑ). Για να κερδίσει την αναστολή και να μην πληρώσει το μισό ΕΝΦΙΑ πρέπει να αποδείξει ότι ο ΕΝΦΙΑ είναι πέραν των οικονομικών του δυνατοτήτων (ανεπανόρθωτη οικονομική βλάβη) και ότι θα στερηθεί τα βασικά και χρειώδη προς το ζην, δηλαδή είναι πολύ δύσκολο να το πετύχει. Η προθεσμία να γίνει αυτό είναι 30 ημερών αλλά δεν υπολογίζονται οι ημέρες του Αυγούστου επομένως η προθεσμία είναι μέχρι 30 Σεπτέμβρη.

2) Το 99% των εν λόγω προσφυγών έχουν απορριφθεί και το ίδιο θα συμβεί και τώρα εκτιμώ.

3) Μετά ο κάθε πολίτης ατομικά και πάλι κατά της απόρριψης της ενδικοφανούς προσφυγής μπορεί να πάει στο Διοικητικό Πρωτοδικείο (με τον δικηγόρο του) και να ασκήσει προσφυγή, η οποία, για να θεωρηθεί έγκυρα ασκηθείσα, έχει και παράβολα (αναλογικά 1% της έξτρα φορολογικής επιβάρυνσης που θέλει να ακυρώσει), αμοιβές δικηγόρων, επιδόσεις κ.λ.π.. Εκεί, φρονώ, ότι υπάρχουν ελπίδες να πετύχει κάτι (έκδοση ευνοϊκής απόφασης που να αφορά και τον τρέχοντα ΕΝΦΙΑ), αρκεί να αποδειχτεί γιατί ήταν λάθος ο συγκεκριμένος υπολογισμός των αντικειμενικών αξιών κ.λ.π.. Βέβαια τα αποτελέσματα, και πάλι, δεν θα είναι άμεσα αλλά θα περάσουν κάποια χρόνια για να δικαιωθεί οριστικά ο πολίτης (εάν τελικά δικαιωθεί) και ακολούθως να ζητήσει τα ποσά που αδίκως κατέβαλε για τον ΕΝΦΙΑ, ως αχρεωστήτως καταβληθέντα.

Φυσικά το θέμα  θα μπορούσε να λυθεί μελλοντικά και  με πολιτική πρωτοβουλία ώστε με κάποια νέα υπουργική απόφαση ή νομοθετική παρέμβαση να υπάρξει ευνοϊκότερη ρύθμιση.

Σχόλια:

0 σχόλια:

Τα σχόλια θα αναρτώνται εφόσον υπάρχει Όνομα και Επίθετο σχολιαστή, σε διαφορετική περίπτωση (ψευδώνυμο ή ανώνυμα) θα διαγράφονται αυτόματα από το σύστημα.