Γράφει ο Κώστα Δανούσης

Με τον νόμο 3852/ 2010 (ΦΕΚ Α΄ 87) συνεστήθη ο Δήμος Τήνου με έδρα την Τήνο και ιστορική έδρα τον Πάνορμο αποτελούμενος από τους πρώην δήμους Τήνου και Εξωμβούργου και την κοινότητα Πανόρμου, οι οποίοι και καταργήθηκαν.

Αρκετοί από τους νέους Δήμους καθορίστηκε να έχουν ως ιστορική έδρα διαφορετικές πόλεις ή χωριά, όταν τα τελευταία είχαν ένα ενδιαφέρον ιστορικό ή πολιτιστικό παρελθόν (π.χ. η Άνω Σύρος για το Δήμο Ερμούπολης-Σύρου). Έτσι έγινε και με την Τήνο, μόνο που εδώ δεν επιλέχτηκε ένας οικισμός αλλά ο γενικός όρος Πάνορμος. Μπορούμε, όμως, ασφαλώς να υποθέσουμε ότι ο νομοθέτης εννοούσε το χωριό Πύργος, έδρα τόσο της πρώην Κοινότητας Πανόρμου (1912-2010) όσο και του πρώην Δήμο Πανόρμου. (1833-1912).

Ουσιαστικά ο ορισμός μιας πόλης ή ενός χωριού ως ιστορικής έδρας ενός ευρύτερου Δήμου ήταν ένα «χρύσωμα» του χαπιού της κατάργησης της αυτοδιοικητικής του αυτονομίας. Αναμφίβολα, όμως, είχε ένα λογικό υπόβαθρο που στηριζόταν στην ιστορική και πολιτιστική του ιδιαιτερότητα.

Η πρώην Κοινότητα Πανόρμου είχε συνειδητοποιήσει αυτή την ιδιαιτερότητα και την προέβαλε ως ασπίδα έναντι ενδεχόμενης κατάργησής της. Για τον λόγο αυτό μαζί με άλλες ομόλογες Κοινότητες (τα Αμπελάκια, τη Μακρινίτσα, το Νυμφαίο, την Οία και το Πάπιγκο) συγκρότησαν ένα δίκτυο ιστορικών κοινοτήτων.

Με ισχυρές ιστορικές μνήμες, πολιτιστικές ταυτότητες και κοινοτική ζωή, μοναδικά δείγματα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, σε διαφορετικά φυσικά περιβάλλοντα οι έξι αυτές αυτοδιοικητικές οντότητες υιοθέτησαν ένα φιλόδοξο στόχο: «ένα μέλλον για το παρελθόν», να διατηρήσουν τη διοικητική τους αυτονομία και την ιδιαίτερή τους ταυτότητα.

Ατυχώς ο χαρακτηρισμός της ιστορικής έδρας κατέληξε γράμμα κενό, ένα άδειο πουκάμισο που περίμενε ενδεχομένως κάποιους να το γεμίσουν με σάρκα και οστά. Αυτοί, όμως, δεν υπήρξαν και κάποιοι είχαν ίσως τη διάθεση να αναλάβουν αυτό το ρόλο τους ακύρωσε η μετριότητα και τελικά η απαξίωση της δημοτικής ζωής και το πλέγμα των πελατειακών σχέσεων.

Παρά ταύτα, όμως, η έννοια της ιστορικής έδρας μπορεί να ενεργοποιηθεί με πολλαπλά θετικά αποτελέσματα, ηθικά, πολιτιστικά και αναπτυξιακά. Η πόλη της Τήνου παραμένει, μοιραία, διοικητικό κέντρο και εστία της καθημερινής οικονομικής τύρβης (λιμάνι, προσκύνημα, υποδομές). Αντίθετα η ιστορική έδρα μπορεί να εξελιχτεί κέντρο πολιτισμού, συγκεντρώνοντας πολιτιστικές δράσεις επιπέδου, οι οποίες δε θα περιορίζονται στην ανάδειξη και προβολή της καλλιτεχνικής παράδοσης της περιοχής, αλλά θα καλύπτουν όλο το νησί και θα ανοίγουν παράθυρα στον κόσμο (συνεργασία με ομόλογα κέντρα πολιτισμού στην Ελλάδα και την Ευρώπη).

Κάτι τέτοιο, βέβαια, σε καμιά περίπτωση δε θα πρέπει να σημαίνει υποβάθμιση των ιδιαιτέρων πολιτιστικών χαρακτηριστικών των χωριών του υπόλοιπου νησιού. Αντίθετα, η ιστορική έδρα θα πρέπει να λειτουργήσει ως ατμομηχανή πολιτιστικής δράσης (και πολιτιστικού τουρισμού), ενθαρρύνοντας κάθε τόπο —μικρότερο ή μεγαλύτερο— να αναδείξει τα δικά του χαρακτηριστικά.

Προς αυτή την κατεύθυνση ο Πύργος διαθέτει τρία ισχυρά εργαλεία:

(α) Το Μουσείο Μαρμαροτεχνίας του ΠΙΟΠ με δραστηριότητες επιπέδου,
(β) Το Πνευματικό Κέντρο «Γιαννούλης Χαλεπάς» με τα μουσεία του, και
(γ) Το Σχολείο Καλών Τεχνών. Όλα αυτά σε συνδυασμό με τη μεγάλη καλλιτεχνική και ευρύτερα πολιτιστική του παράδοση μπορούν να κινηθούν σε αναπτυξιακή τροχιά.

Για αυτά, όμως, απαιτείται να πιστέψουμε εμείς στον τόπο μας, να αναγνωρίσουμε και να αναδεχτούμε τη βαριά κληρονομιά του και να ενθαρρύνουμε ευφυείς και δημιουργικές δράσεις. Χρειάζεται με άλλα λόγια «Όραμα» για το αύριο, κάτι που δεν είναι μεν δεδομένο, αλλά μπορούμε όλοι μαζί να το συγκροτήσουμε προοδευτικά. Και σε αυτή την προοπτική δεν περισσεύει κανείς.

Ας μην ξεχάσουμε, λοιπόν, την «ιστορική έδρα» του Δήμου μας. Μπορούμε να βάλουμε σάρκα και οστά στο άδειο πουκάμισο που μας χάρισαν!

Σχόλια:

0 σχόλια:

Τα σχόλια θα αναρτώνται εφόσον υπάρχει Όνομα και Επίθετο σχολιαστή, σε διαφορετική περίπτωση (ψευδώνυμο ή ανώνυμα) θα διαγράφονται αυτόματα από το σύστημα.